{"id":3200,"date":"2025-11-01T21:12:53","date_gmt":"2025-11-01T14:12:53","guid":{"rendered":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/?page_id=3200"},"modified":"2025-11-21T15:28:45","modified_gmt":"2025-11-21T08:28:45","slug":"mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/","title":{"rendered":"Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"3200\" class=\"elementor elementor-3200\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8726238 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"8726238\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c2a9c8c elementor-hidden-desktop elementor-hidden-tablet elementor-hidden-mobile elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"c2a9c8c\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_meta-thumbnail2-150x150.png\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail wp-image-3238\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_meta-thumbnail2-150x150.png 150w, https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_meta-thumbnail2-300x300.png 300w, https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_meta-thumbnail2-12x12.png 12w, https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_meta-thumbnail2.png 500w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2ac430c elementor-widget elementor-widget-image-carousel\" data-id=\"2ac430c\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_show&quot;:&quot;6&quot;,&quot;navigation&quot;:&quot;none&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:200,&quot;speed&quot;:4000,&quot;image_spacing_custom&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:100,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;slides_to_show_tablet&quot;:&quot;4&quot;,&quot;slides_to_show_mobile&quot;:&quot;2&quot;,&quot;image_spacing_custom_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:40,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;image_spacing_custom_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:50,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;infinite&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"image-carousel.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel-wrapper swiper\" role=\"region\" aria-roledescription=\"carousel\" aria-label=\"Mandatory Logo\" dir=\"ltr\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel swiper-wrapper\" aria-live=\"off\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"1 of 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_mandatory-logo_tut-wuri-handayani.png\" alt=\"Logo Tut Wuri Handayani\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"2 of 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_mandatory-logo_minatsaintek.png\" alt=\"Logo Minatsaintek\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"3 of 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_mandatory-logo_uk-maranatha.png\" alt=\"Logo UK Maranatha\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"4 of 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_mandatory-logo_semesta.png\" alt=\"Logo Semesta\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"5 of 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_mandatory-logo_distisaintek-berdampak.png\" alt=\"Logo Distisaintek Berdampak\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"6 of 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_mandatory-logo_maranatha-berdampak.png\" alt=\"Logo Maranatha Berdampak\" \/><\/figure><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7120d4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b7120d4\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1666b22 elementor-hidden-mobile elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"1666b22\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1140\" height=\"276\" src=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3d-t.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3334\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3d-t.png 1140w, https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3d-t-300x73.png 300w, https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3d-t-1024x248.png 1024w, https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3d-t-768x186.png 768w, https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3d-t-18x4.png 18w\" sizes=\"(max-width: 1140px) 100vw, 1140px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-99abea6 elementor-hidden-desktop elementor-hidden-tablet elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"99abea6\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"300\" src=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3m-t.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3333\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3m-t.png 400w, https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3m-t-300x225.png 300w, https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG_banner_naskah-3m-t-16x12.png 16w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c4931ab e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"c4931ab\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-04364fd elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"04364fd\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0544cdf elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"0544cdf\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8cba2ea elementor-hidden-desktop elementor-hidden-tablet elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"8cba2ea\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5b6433d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5b6433d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">INOVASI BATIK MENGGUNAKAN ALGORITMA KOMPUTER <\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bc9282f elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"bc9282f\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c87db40 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c87db40\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span data-mce-type=\"bookmark\" style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span>Apa hubungan antara algoritma <i>turtle graphics<\/i> dan batik? \n<\/p>\n\n<p>\nTerdengar beda dunia, tetapi sebetulnya kedua hal ini ada hubungannya. Bila kita sudah terbiasa dengan batik tradisional yang dihasilkan dari proses membatik menggunakan canting, kini kita akan berkenalan dengan proses \u201cmembatik\u201d memanfaatkan algoritma pemrograman komputer. \n<\/p>\n<p>\nNamun, sebelumnya kita berkenalan terlebih dahulu dengan <i>turtle graphics<\/i>. Sebuah istilah komputer yang unik, melibatkan hewan kura-kura.\n<\/p>\n<p>\nAwal mulanya, <i>turtle graphics<\/i> adalah sebuah metode menggambar vektor yang disematkan dalam sebuah robot setengah bulat dengan pena di tengahnya. Dengan algoritma yang sederhana, robot ini bisa bergerak di atas kertas dan membentuk pola-pola geometris mengikuti perintah yang diprogramkan.\n<\/p>\n<p>\nSebelumnya, ilmuwan komputer Seymour Papert dan rekan-rekannya menciptakan bahasa pemrograman Logo yang dibuat untuk tujuan edukasi. Kemudian, ia memanfaatkan bahasa pemrograman ini untuk mengarahkan robotnya itu. \n<\/p>\n<p>\nRobot yang ia gunakan sebetulnya bukanlah barang baru. <i>Turtle robot<\/i> itu sudah ada sejak tahun 1940-an, dibuat oleh William Walter. Robot itu bergerak lambat dengan sudut dan jarak belok yang rapat.\n<\/p>\n<p>\nBentuk <i>turtle robot<\/i> yang setengah bulat dan gerakannya yang lambat saat menggambar itu mirip dengan gerakan kura-kura. Inilah asal-muasal istilah <i>turtle graphics<\/i>, dan kenapa dikaitkan dengan kura-kura.\n<\/p>\n<p>\nKetika bergerak, robot ini pun meninggalkan jejak gambar di atas kertas, karena ada pena di tengah-tengah badannya. Bila diamati, mirip seperti kura-kura yang meninggalkan jejak berupa pola tertentu.\n<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6f1326e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6f1326e\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Cara Menggambar Turtle Graphics<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3997866 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3997866\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span>Pertama kali diciptakan, <i>turtle graphics<\/i> dijalankan menggunakan bahasa pemrograman Logo, dan bertujuan untuk mempermudah seseorang mempelajari bahasa pemrograman. Bahasa program yang sarat kode dan teks dapat divisualkan menjadi gerakan robot yang menghasilkan gambar sebagai <i>feedback<\/i> yang terlihat langsung. Tentunya, belajar bahasa pemrograman dengan cara seperti ini menjadi lebih menyenangkan dan lebih mudah dipahami.<\/p> \n<p>\nSaat ini, , <i>turtle graphics<\/i> juga diadopsi dalam bahasa pemrograman lain, khususnya Python, yang memiliki aplikasi penggunaan lebih luas. Algoritma , <i>turtle graphics<\/i> yang semula diterapkan pada robot, juga dapat diterapkan secara virtual. Bahasa pemrograman Python pun menyediakan modul <i>turtle<\/i> dalam <i>library<\/i> standarnya untuk menjalankan kura-kura virtual ini.\n<\/p>\n<p>\nAlgoritma untuk menggerakkan kura-kura virtual ini cukup sederhana, hanya menggunakan perintah seperti \u201cmaju\u201d, \u201cmundur\u201d, \u201ckiri\u201d, \u201ckanan\u201d, dan instruksi untuk bergerak berapa langkah, hingga memutar berapa derajat. \n<\/p>\n<p>\nSebagai contoh, mari kita perhatikan beberapa simbol dan instruksi berikut ini.<br>\n<ul>\u201cF\u201d adalah instruksi untuk bergerak maju satu langkah sambil menggambar garis lurus.<br>\n\u201c-\u201d adalah instruksi untuk memutar ke kanan (searah jarum jam) sebesar \u201cd\u201d derajat.<br>\n\u201c+\u201d adalah instruksi untuk memutar ke kiri (berlawanan arah jarum jam) sebesar \u201cd\u201d derajat.<\/ul>\n<\/p>\n<p>\nBayangkan, apa yang akan dibuat oleh kura-kura ketika diberi perintah \u201cFF-FF-FF-FF\u201d bila \u201cd\u201d adalah sebesar 90 derajat, dan di titik awal kura-kura sedang menghadap ke atas?\n<\/p>\n<p>\nJawabannya adalah sebuah bentuk bujursangkar berukuran dua langkah kali dua langkah. \n<\/p>\n<p>\nPerintah tersebut dapat diterjemahkan menjadi: maju satu langkah sambil menggambar garis lurus, kemudian maju satu langkah sambil menggambar garis lurus, lalu putar ke kanan 90 derajat, lalu ketiga instruksi ini dijalankan lagi hingga tiga kali.\n<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-87a86f3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"87a86f3\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Dari Turtle Graphics Menjadi Batik<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fc8b750 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fc8b750\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span>Perintah dasar yang sederhana itu dapat diulang-ulang dan diiterasi dengan kondisi tertentu untuk menghasilkan gerakan yang lebih kompleks. Berdasarkan metode itulah, <i>turtle graphics<\/i> dapat \u201cdiprogram\u201d untuk menggambar motif-motif batik.<\/p> \n\n<p>\nSalah satu motif batik yang sudah berhasil dibuat menggunakan <i>turtle graphics<\/i> adalah motif batik kawung. Ratnadewi, Prijono, &#038; Pandanwangi (2020) dalam artikel jurnal berjudul <i>\u201cApplication of Turtle Graphics to Kawung Batik in Indonesia\u201d<\/i> menguraikan kode program <i>turtle graphics<\/i> untuk membuat motif batik kawung picis, kawung bribil, dan kawung sen.\n<\/p>\n<p>\n\nDalam penelitian tersebut, para peneliti menemukan bahwa <i>turtle graphics<\/i> selain berguna untuk menggambar motif, juga memiliki kelebihan lainnya. Motif batik yang dihasilkan menggunakan <i>turtle graphics<\/i> ternyata dapat digunakan untuk menyimpan atau mengarsipkan motif batik dengan keunggulan ukuran berkas dan memori yang diperlukan lebih kecil bila dibandingkan pengarsipan menggunakan gambar.\n<\/p>\n<p>\nSelain batik kawung, para peneliti dari UK Maranatha ini juga telah menggunakan <i>turtle graphics<\/i> untuk mengembangkan motif khas beberapa daerah di Indonesia, antara lain motif dari daerah Batang, Purwakarta, Bondowoso, Banyumas, Tasikmalaya, Ciamis, Banyuwangi, Sumatra Utara, Kalimantan Barat, Kalimantan Timur, dan Sulawesi Selatan.\n<\/p>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0537933 eael-infobox-content-align--center elementor-widget elementor-widget-eael-info-box\" data-id=\"0537933\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"eael-info-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t        <div class=\"eael-infobox icon-on-top\">\n\t            <div class=\"infobox-content\">\n        <div><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span>Tulisan ini adalah bagian dari serial artikel \u201cSemesta Inovasi Maranatha\u201d program kampanye &#8220;Pemberdayaan Sains dan Teknologi dalam Pelestarian Budaya Asli Indonesia&#8221; yang didukung oleh Direktorat Diseminasi dan Pemanfaatan Sains dan Teknologi Kemdiktisaintek Republik Indonesia melalui Program Kampanye Tematik Sains dan Teknologi (Resona Saintek).<\/div>        <\/div>\n            <\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d602152 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"d602152\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a6aba7e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a6aba7e\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span>Penulis:<br>Dr. Ratnadewi, S.T., M.T., Dosen Fakultas Teknologi dan Rekayasa Cerdas UK Maranatha <br>\nIwan Santosa, S.T., M.Kom., MIPR, Ketua Pelaksana Resona Saintek UK Maranatha<\/p>\n\n<p>Terbit pertama kali di Majalah M! Vol. 8 No. 5, Oktober 2025<\/p>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f8d83af elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"f8d83af\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c510e1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6c510e1\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>Referensi:<\/b><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-890c8da elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"890c8da\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span>Ratnadewi, Prijono, A., &amp; Pandanwangi, A. (2020).<i> Application of turtle graphics to Kawung batik in Indonesia. International Journal of Innovation, Creativity and Change<\/i>, 13(2), 643\u2013658. Diakses dari&nbsp;https:\/\/www.ijicc.net\/images\/vol_13\/Iss_2\/SC66_Ratnadewi_2020_E_R.pdf\n\n<p>Ratnadewi, Pandanwangi, A., &#038; Prijono, A. (2024). Constructing Batang Batik Motifs Using Turtle Graphics Algorithms. <i>New Design Ideas<\/i>, 8(1), 207-219. https:\/\/doi.org\/10.62476\/ndi81207<\/p>\n\n<p>Ratnadewi, Pandanwangi, A., &#038; Prijono, A. (2020). Implementation of art and technology in Batik Purwakarta. <i>Jurnal Teori dan Aplikasi Matematika<\/i>, 4(1), 64\u201375. https:\/\/doi.org\/10.31764\/jtam.v4i1.1872<\/p>\n\n<p>Prijono, A., Pandanwangi, A., &#038; Dewi, R. (2024). Digitalization and down streaming of Sumatra batik motifs as symbols of cultural heritage: turtle graphics as a tool for sustainable development. <i>International Journal of Visual &#038; Performing Arts<\/i>, 6(2). https:\/\/doi.org\/10.31763\/viperarts.v6i2.1635<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-65f60ac elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"65f60ac\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f141e77 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f141e77\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\"><a href=\"\/en\/semesta\/\">Kembali ke halaman utama &gt;<\/a><\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik INOVASI BATIK MENGGUNAKAN ALGORITMA KOMPUTER \ufeff\ufeff\ufeff\ufeff\ufeffApa hubungan antara algoritma turtle graphics dan batik? Terdengar beda [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":2804,"parent":2141,"menu_order":14,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_acf_changed":false,"site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"full-width-container","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_joinchat":[],"footnotes":""},"class_list":["post-3200","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik - Semesta Inovasi Maranatha<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kita sudah terbiasa dengan batik tradisional menggunakan canting, kini kita akan berkenalan dengan proses \u201cmembatik\u201d memanfaatkan algoritma pemrograman komputer.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik - Semesta Inovasi Maranatha\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kita sudah terbiasa dengan batik tradisional menggunakan canting, kini kita akan berkenalan dengan proses \u201cmembatik\u201d memanfaatkan algoritma pemrograman komputer.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kita Maranatha\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-21T08:28:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_home-polling_batik-turtle-graphic.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/\",\"url\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/\",\"name\":\"Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik - Semesta Inovasi Maranatha\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_home-polling_batik-turtle-graphic.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-01T14:12:53+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-21T08:28:45+00:00\",\"description\":\"Kita sudah terbiasa dengan batik tradisional menggunakan canting, kini kita akan berkenalan dengan proses \u201cmembatik\u201d memanfaatkan algoritma pemrograman komputer.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_home-polling_batik-turtle-graphic.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_home-polling_batik-turtle-graphic.jpg\",\"width\":1024,\"height\":1024},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Semesta Inovasi Maranatha\",\"item\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/semesta\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Cerita Saintek\",\"item\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#website\",\"url\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/\",\"name\":\"Kita Maranatha\",\"description\":\"Universitas Kristen Maranatha\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#organization\",\"name\":\"Kita Maranatha\",\"url\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-ukm_universitas-kristen-maranatha_white.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-ukm_universitas-kristen-maranatha_white.png\",\"width\":174,\"height\":66,\"caption\":\"Kita Maranatha\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik - Semesta Inovasi Maranatha","description":"Kita sudah terbiasa dengan batik tradisional menggunakan canting, kini kita akan berkenalan dengan proses \u201cmembatik\u201d memanfaatkan algoritma pemrograman komputer.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik - Semesta Inovasi Maranatha","og_description":"Kita sudah terbiasa dengan batik tradisional menggunakan canting, kini kita akan berkenalan dengan proses \u201cmembatik\u201d memanfaatkan algoritma pemrograman komputer.","og_url":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/","og_site_name":"Kita Maranatha","article_modified_time":"2025-11-21T08:28:45+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1024,"url":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_home-polling_batik-turtle-graphic.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/","url":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/","name":"Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik - Semesta Inovasi Maranatha","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_home-polling_batik-turtle-graphic.jpg","datePublished":"2025-11-01T14:12:53+00:00","dateModified":"2025-11-21T08:28:45+00:00","description":"Kita sudah terbiasa dengan batik tradisional menggunakan canting, kini kita akan berkenalan dengan proses \u201cmembatik\u201d memanfaatkan algoritma pemrograman komputer.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#primaryimage","url":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_home-polling_batik-turtle-graphic.jpg","contentUrl":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_home-polling_batik-turtle-graphic.jpg","width":1024,"height":1024},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/mengenal-turtle-graphics-untuk-membatik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Semesta Inovasi Maranatha","item":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/semesta\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Cerita Saintek","item":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/semesta\/cerita-saintek\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Mengenal Turtle Graphics untuk Membatik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#website","url":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/","name":"Kita Maranatha","description":"Universitas Kristen Maranatha","publisher":{"@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#organization","name":"Kita Maranatha","url":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-ukm_universitas-kristen-maranatha_white.png","contentUrl":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-ukm_universitas-kristen-maranatha_white.png","width":174,"height":66,"caption":"Kita Maranatha"},"image":{"@id":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3200"}],"version-history":[{"count":37,"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3884,"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3200\/revisions\/3884"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kita.maranatha.edu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}